Yeraltı Kablo Döşeme Çalışmaları

Neden Yeraltı Kablo? Geleneksel Havai Hatlara Karşı Avantajları

​Kablo altyapısını yer altına almak, ilk yatırım maliyeti daha yüksek olsa da uzun vadede sayısız avantaj sunar:

• ​Güvenlik: Fırtına, buzlanma, yıldırım gibi olumsuz hava koşullarından etkilenmez, böylece enerji kesintileri ve arıza oranları büyük ölçüde azalır.
• ​Şehir Estetiği: Görüntü kirliliğini ortadan kaldırarak modern ve düzenli bir şehir dokusu oluşturur.
• ​İşletme ve Bakım Kolaylığı: Dış etkenlere kapalı olduğu için bakım ihtiyacı daha azdır ve ömrü daha uzundur.
• ​Emniyet: Araçların direklere çarpması gibi kaza risklerini ve insan temasından kaynaklanabilecek tehlikeleri ortadan kaldırır.
• ​Kapasite Artışı: Gelecekteki ihtiyaçlara yönelik yeni kabloların (örneğin fiber optik) eklenmesi için altyapı hazır hale gelir.

​Projelendirmeden İzinlere: Yeraltı Kablo Döşeme Öncesi Hazırlık

​Kablo döşeme işlemi, kazma-kürekten çok daha önce, planlama masasında başlar.

​1. Güzergah Tespiti ve Projelendirme:

İlk olarak, kablonun başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki en verimli ve güvenli güzergah belirlenir. Bu süreçte, mevcut diğer yeraltı altyapıları (doğalgaz boruları, su ve kanalizasyon hatları, telekom kabloları) haritalar üzerinden incelenir ve saha keşifleri yapılır.

​2. Resmi İzinlerin Alınması (AYKOME Kazı Ruhsatı):

Kamuya ait alanlarda yapılacak tüm çalışmalar için ilgili belediyenin Altyapı Koordinasyon Merkezi’nden (AYKOME) veya sorumlu birimden kazı ruhsatı alınması kanuni bir zorunluluktur. Bu ruhsat, tüm altyapı kurumlarının birbirinden haberdar olmasını ve çalışmaların koordineli yürütülmesini sağlar.

​Saha Uygulaması: Yeraltı Kablo Döşeme Tekniği ve Aşamaları

​Tüm izinler ve planlamalar tamamlandığında, saha çalışması başlar. Bu süreç, uluslararası standartlar ve TEDAŞ gibi kurumların belirlediği teknik şartnamelere uygun olarak yürütülür.

​Adım 1: Kazı (Tranşe) Açılması

• ​Projede belirtilen güzergah boyunca, döşenecek kablonun gerilim seviyesine ve sayısına göre belirlenen genişlik ve derinlikte kanal (tranşe) açılır.
• ​Standart Derinlikler: Alçak gerilim (AG) kabloları için genellikle 80 cm, orta gerilim (OG) ve yüksek gerilim (YG) kabloları için ise 100-120 cm derinlik esastır. Bu derinlik, kabloyu donma noktasının altında tutar ve dış darbelerden korur.

​Adım 2: Zemin Hazırlığı ve Kum Yataklama

• ​Açılan kanalın tabanı, kabloya zarar verebilecek keskin taş, kaya veya inşaat atıklarından tamamen temizlenir.
• ​Kanal tabanına en az 10 cm kalınlığında, elenmiş ve sıkıştırılmış ince kum serilir. Bu kum yatağı, kablonun etrafında homojen bir termal ortam oluşturur ve mekanik baskılara karşı koruyucu bir yastık görevi görür.

​Adım 3: Kablo Çekme ve Döşeme

• ​Yeraltı kabloları, özel kablo makaralarından, kablo çekme römorkları ve kılavuz makaralar yardımıyla kanala serilir.
• ​İşlem sırasında kablonun zedelenmemesi, bükülme yarıçapının aşılmaması ve aşırı gerilime maruz kalmaması için büyük özen gösterilir.
• ​Toprak oturması ve termal genleşme gibi fiziksel etkilere karşı esneklik payı bırakmak için kablo, kanal içine hafif dalgalı (serpantin) bir formda döşenir.

​Adım 4: Koruma ve Uyarı Katmanlarının Yerleştirilmesi

Bu aşama, kablonun gelecekteki olası tehlikelerden korunması için hayati önem taşır.

1. ​Üst Kum Örtüsü: Kablonun üzeri, yine 10 cm kalınlığında elenmiş kum ile tamamen örtülür.
2. ​Mekanik Koruma (Tuğla/Plaka): Kum tabakasının üzerine, gelecekte yapılacak bir kazıda kepçe veya kazmanın doğrudan kabloya ulaşmasını engellemek amacıyla özel üretim plastik kablo koruma levhaları veya standart tuğlalar dizilir.
3. ​İkaz Bandı: Koruma tuğlalarının yaklaşık 30-40 cm üzerine, genellikle parlak renkli (sarı veya kırmızı) ve üzerinde “DİKKAT ELEKTRİK KABLOSU” veya “DİKKAT FİBER OPTİK KABLO” gibi bir yazı bulunan ikaz bandı serilir. Bu bant, olası bir kazı sırasında ilk görsel uyarıcıdır.

​Adım 5: Geri Dolgu ve Zemin Restorasyonu

• ​Tüm koruma katmanları yerleştirildikten sonra kanal, çıkan hafriyat toprağı ile doldurulur ve her katmanda mekanik kompaktörler (sıkıştırma makineleri) ile sıkıştırılır.
• ​Son olarak, kazılan alanın yüzeyi (asfalt, kaldırım taşı, toprak, çim vb.) orijinal haline sadık kalınarak onarılır ve çalışma alanı temizlenerek teslim edilir.

​Sonuç:

​Yeraltı kablo döşeme çalışmaları, sadece bir kabloyu toprağa gömmek değil; mühendislik, planlama, güvenlik ve estetiği bir araya getiren çok katmanlı bir altyapı operasyonudur. Doğru yapıldığında, şehirlerimize yıllarca kesintisiz, güvenli ve görünmez bir hizmet sunarak yaşam kalitemizi doğrudan artırır.